11. Sınıf Fizik 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları (2026-2027)
1. KonuSerbest Düşme · 8 soru
1.Aşağıdaki sorularda hava direnci ihmal edilecek ve yer çekimi ivmesi g = 10 m/s2 alınacaktır.
Kütleleri 1 kg ve 3 kg olan iki cisim, aynı yükseklikten aynı anda, ilk hızsız olarak bırakılıyor.a) Cisimlerin düşme ivmelerini karşılaştırınız.
b) Cisimler yere hangi sırayla ulaşır? Gerekçenizi açıklayınız.
a) İvmeleri eşittir ve aşağı yönlü 10 m/s2 değerindedir.
b) Aynı anda ulaşırlar. Başlangıç koşulları ve ivmeleri aynı olduğundan eşit sürelerde eşit yollar alırlar.
2.Aşağıdaki sorularda hava direnci ihmal edilecek ve yer çekimi ivmesi g = 10 m/s2 alınacaktır.
Bir cisim, yerden 45 metre yükseklikten ilk hızsız bırakılıyor.
a) Cismin yere ulaşma süresini bulunuz.
b) Yere çarpmadan hemen önceki hızının büyüklüğünü hesaplayınız.
a)
h = 1 / 2gt2
45 = 5t2 ⇒ t = 3 s
b)
v = gt = 10 · 3 = 30 m/s
Hızın yönü aşağıdır.
3.Aşağıdaki sorularda hava direnci ihmal edilecek ve yer çekimi ivmesi g = 10 m/s2 alınacaktır.
İlk hızsız bırakılan bir cismin hız büyüklükleri aşağıdaki gibi ölçülüyor:
Zaman Hız büyüklüğü 0 s 0 m/s 1 s 10 m/s 2 s 20 m/s 3 s 30 m/s
a) Her bir saniyelik aralık için hız değişimini bulunuz.
b) Bu veriler cismin ivmesi hakkında hangi sonucu destekler?
c) Cisim eşit zaman aralıklarında eşit yollar alır mı? Açıklayınız.
| Zaman | Hız büyüklüğü |
|---|---|
| 0 s | 0 m/s |
| 1 s | 10 m/s |
| 2 s | 20 m/s |
| 3 s | 30 m/s |
a) Her aralıkta hız büyüklüğü 10 m/s artmaktadır.
b)
a = Δv / Δt = 10 / 1 = 10 m/s2
Hareket yönü değişmediği için veriler, aşağı yönlü sabit ivmeyi destekler.
c) Almaz. Hızı arttığından sonraki bir saniyelik aralıklarda daha fazla yol alır.
4.Aşağıdaki sorularda hava direnci ihmal edilecek ve yer çekimi ivmesi g = 10 m/s2 alınacaktır.
Bir cisim, yerden 80 metre yükseklikten ilk hızsız bırakılıyor.
a) İlk 2 saniyede aldığı yolu bulunuz.
b) Bırakıldıktan 2 saniye sonra yerden yüksekliğini hesaplayınız.
c) İkinci saniyede aldığı yolu bulunuz.
a)
s2 = 1 / 2 · 10 · 22 = 20 m
b)
h = 80 − 20 = 60 m
c) İlk saniyede alınan yol:
s1 = 1 / 2 · 10 · 12 = 5 m
İkinci saniyede alınan yol:
s2 − s1 = 20 − 5 = 15 m
Serbest düşme — devam
Hava direnci ihmal edilecek ve g = 10 m/s2 alınacaktır.
5.Aşağıdaki sorularda hava direnci ihmal edilecek ve yer çekimi ivmesi g = 10 m/s2 alınacaktır.
K cismi yerden 20 metre, L cismi ise 80 metre yükseklikten ilk hızsız bırakılıyor.
a) Cisimlerin yere ulaşma sürelerini hesaplayınız.
b) “Yükseklik dört katına çıkarsa düşme süresi de dört katına çıkar.” yargısını değerlendiriniz.
a) h = 1 / 2gt2 bağıntısından:
20 = 5tK2 ⇒ tK = 2 s
80 = 5tL2 ⇒ tL = 4 s
b) Yargı yanlıştır. Düşme süresi yüksekliğin kareköküyle orantılıdır. Yükseklik dört katına çıktığında süre iki katına çıkar.
6.Aşağıdaki sorularda hava direnci ihmal edilecek ve yer çekimi ivmesi g = 10 m/s2 alınacaktır.
Yeterince yüksek bir noktadan ilk hızsız bırakılan cismin ilk üç saniyedeki hareketi inceleniyor.a) Cismin birinci, ikinci ve üçüncü saniyelerde ayrı ayrı aldığı yolları bulunuz.
b) Bu yolların oranını yazınız ve farklı olmalarının nedenini açıklayınız.
a) İlk 1, 2 ve 3 saniyede alınan toplam yollar:
s1 = 5 m, s2 = 20 m, s3 = 45 m
Buna göre:
- Birinci saniyede: 5 m
- İkinci saniyede: 20 − 5 = 15 m
- Üçüncü saniyede: 45 − 20 = 25 m
b) Oran 1 : 3 : 5 olur. Cisim sabit ivmeyle hızlandığı için eşit sürelerde giderek daha fazla yol alır.
7.Aşağıdaki sorularda hava direnci ihmal edilecek ve yer çekimi ivmesi g = 10 m/s2 alınacaktır.
Bir öğrenci, aynı yükseklikten bıraktığı açık bir kâğıt ile metal bilyenin farklı zamanlarda yere ulaştığını gözlemliyor. Buradan, “Ağır cisimlerin yer çekimi ivmesi daha büyüktür.” sonucunu çıkarıyor.a) Öğrencinin çıkarımındaki hatayı açıklayınız.
b) Kütlenin düşme süresine etkisini araştırmak için deney koşulları nasıl düzenlenmelidir?
a) Öğrenci hava direncinin etkisini göz ardı etmiştir. Bu gözlem, kütleye bağlı bir yer çekimi ivmesi farkını göstermez.
b) Farklı kütleli cisimler havası boşaltılmış bir ortamda, aynı yükseklikten ve aynı anda ilk hızsız bırakılmalıdır.
8.Aşağıdaki sorularda hava direnci ihmal edilecek ve yer çekimi ivmesi g = 10 m/s2 alınacaktır.
Bir cismin serbest düşmesi incelenirken yukarı yön pozitif seçiliyor. Cisim ilk hızsız bırakılıyor.a) Cismin ivmesinin işaretini ve değerini yazınız.
b) İki saniye sonraki hızını bulunuz.
c) İvmenin negatif olması, cismin yavaşladığı anlamına gelir mi? Açıklayınız.
a) İvme aşağı yönlü olduğundan:
a = −10 m/s2
b)
v = v0 + at = 0 + (−10) · 2 = −20 m/s
c) Gelmez. Negatif işaret yönü belirtir. Hız ve ivme aynı yönde olduğundan cismin sürati artmaktadır.
2. Konuİki Boyutta Sabit İvmeli Hareket · 8 soru
9.Hava direnci ihmal edilecek ve g = 10 m/s2 alınacaktır.
Bir cisim, yerden 20 metre yükseklikten yatay doğrultuda 15 m/s hızla atılıyor.
a) Cismin yere ulaşma süresini bulunuz.
b) Yere ulaşıncaya kadar yatayda aldığı yolu hesaplayınız.
a) Başlangıçtaki düşey hız sıfırdır.
20 = 1 / 2 · 10 · t2 ⇒ t = 2 s
b) Yatay hız sabittir.
x = vxt = 15 · 2 = 30 m
10.Hava direnci ihmal edilecek ve g = 10 m/s2 alınacaktır.
Aynı yükseklikteki K ve L cisimlerinden K, yatay doğrultuda hızla atılırken L ilk hızsız bırakılıyor. Cisimler aynı anda harekete başlıyor ve aynı yatay zemine düşüyor.a) Yere ulaşma sürelerini karşılaştırınız.
b) K’nin yatay atış hızı artırılırsa yere ulaşma süresi ve yatayda aldığı yol nasıl değişir?
a) Aynı anda yere ulaşırlar. Başlangıçtaki düşey hızları sıfır, düşey ivmeleri ve düşecekleri yükseklikler eşittir.
b) Yere ulaşma süresi değişmez. Yatay hızı arttığı için yatayda aldığı yol artar.
11.Hava direnci ihmal edilecek ve g = 10 m/s2 alınacaktır.
Bir cisim, yatayla 37° açı yapacak şekilde 50 m/s hızla yukarı doğru atılıyor.
sin 37° = 0,6, cos 37° = 0,8
a) İlk hızın yatay ve düşey bileşenlerini bulunuz.
b) Cisim yükselirken bu bileşenlerin nasıl değiştiğini açıklayınız.
a)
v0x = 50 cos 37° = 50 · 0,8 = 40 m/s
v0y = 50 sin 37° = 50 · 0,6 = 30 m/s
b) Yatay ivme sıfır olduğundan yatay hız sabit kalır. Düşey hızın büyüklüğü, aşağı yönlü yer çekimi ivmesi nedeniyle yükseliş sırasında azalır ve en yüksek noktada sıfır olur.
12.Hava direnci ihmal edilecek ve g = 10 m/s2 alınacaktır.
Bir cisim, yatay ve düşey ilk hız bileşenleri sırasıyla 12 m/s ve 20 m/s olacak şekilde yukarı doğru atılıyor.a) En yüksek noktaya ulaşma süresini bulunuz.
b) Bu noktadaki hızının büyüklüğünü ve yönünü belirtiniz.
c) “En yüksek noktada hız sıfır olduğundan ivme de sıfırdır.” ifadesini değerlendiriniz.
a)
vy = v0y − gt
0 = 20 − 10t ⇒ t = 2 s
b) Düşey hız sıfır, yatay hız 12 m/s olduğundan cismin hızı yatay doğrultuda 12 m/s olur.
c) İfade yanlıştır. En yüksek noktada yalnızca hızın düşey bileşeni sıfırdır. İvme, hareket boyunca aşağı yönlü 10 m/s2 olarak kalır.
İki boyutta sabit ivmeli hareket — devam
Hava direnci ihmal edilecek ve g = 10 m/s2 alınacaktır.
13.Hava direnci ihmal edilecek ve g = 10 m/s2 alınacaktır.
Yatay zeminden atılan bir cismin ilk hız bileşenleri yatayda 20 m/s, düşeyde yukarı yönlü 30 m/s’dir. Cisim, atıldığı yükseklikteki zemine düşüyor.a) Toplam uçuş süresini bulunuz.
b) Yatay menzilini hesaplayınız.
c) Ulaştığı en büyük yüksekliği bulunuz.
a) Yükselme süresi:
tyükselme = 30 / 10 = 3 s
Aynı yüksekliğe dönüşte toplam süre:
tuçuş = 6 s
b)
R = vxt = 20 · 6 = 120 m
c)
hmax = v0y2 / 2g = 302 / 20 = 45 m
14.Hava direnci ihmal edilecek ve g = 10 m/s2 alınacaktır.
Bir cisim, yerden 45 metre yükseklikten yatay doğrultuda 40 m/s hızla atılıyor.
a) Yere ulaşmadan hemen önceki düşey hızının büyüklüğünü bulunuz.
b) Yere çarpma hızının büyüklüğünü hesaplayınız.
a)
45 = 5t2 ⇒ t = 3 s
| vy | = gt = 10 · 3 = 30 m/s
b) Yatay hız 40 m/s olarak kalır. Birbirine dik bileşenlerden:
v = √(vx2 + vy2) = √(402 + 302) = 50 m/s
15.Hava direnci ihmal edilecek ve g = 10 m/s2 alınacaktır.
K ve L cisimleri aynı yatay zeminden, eşit büyüklükte ilk hızlarla sırasıyla 30° ve 60° açılarla atılıyor. İkisi de atıldıkları yüksekliğe düşüyor.a) Uçuş sürelerini karşılaştırınız.
b) En büyük yüksekliklerini karşılaştırınız.
c) Yatay menzillerini karşılaştırınız.
a) L’nin ilk düşey hız bileşeni daha büyük olduğundan uçuş süresi daha uzundur.
b) L’nin ilk düşey hız bileşeni daha büyük olduğundan ulaştığı en büyük yükseklik daha fazladır.
c)
R = v02sin 2θ / g
sin 60° = sin 120° olduğundan menzilleri eşittir.
16.Hava direnci ihmal edilecek ve g = 10 m/s2 alınacaktır.
Eğik atılan bir cismin hız bileşenleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Yukarı yön pozitiftir.Zaman Yatay hız Düşey hız 0 s 15 m/s +20 m/s 1 s 15 m/s +10 m/s 2 s 15 m/s 0 m/s 3 s 15 m/s −10 m/s
a) Yatay ve düşey ivmeleri bulunuz.
b) Cisim hangi anda en yüksek noktadadır?
c) Cismin 1. ve 3. saniyelerdeki süratlerini karşılaştırınız.
| Zaman | Yatay hız | Düşey hız |
|---|---|---|
| 0 s | 15 m/s | +20 m/s |
| 1 s | 15 m/s | +10 m/s |
| 2 s | 15 m/s | 0 m/s |
| 3 s | 15 m/s | −10 m/s |
a) Yatay hız değişmediğinden:
ax = 0
Düşey hız her saniye 10 m/s azaldığından:
ay = −10 m/s2
b) Düşey hızın sıfır olduğu 2. saniyede en yüksek noktadadır.
c) Her iki anda da bileşenlerin büyüklükleri aynıdır:
v1 = v3 = √(152 + 102) = 5√13 m/s
Süratleri eşittir; hızlarının yönleri farklıdır.
3. KonuNewton’ın Hareket Yasaları · 4 soru
17.Düz bir yolda ilerleyen otobüs aniden fren yaptığında ayakta duran yolcular öne doğru savrulmaktadır.a) Bu durumu Newton’ın hangi yasası açıklar?
b) Yolcuların öne doğru hareket etme eğiliminin nedenini açıklayınız.
a) Newton’ın birinci yasası, yani eylemsizlik yasasıdır.
b) Otobüs yavaşlarken yolcuların vücutları mevcut hareket durumunu koruma eğilimindedir. Bu nedenle yolcular otobüse göre öne doğru hareket eder.
18.Sürtünmesiz yatay düzlemdeki 4 kg kütleli bir cisme doğu yönünde 18 N, batı yönünde 6 N büyüklüğünde iki yatay kuvvet uygulanıyor.a) Cisme etki eden net kuvveti bulunuz.
b) Cismin ivmesinin büyüklüğünü ve yönünü hesaplayınız.
a) Doğu yönü pozitif alınırsa:
Fnet = 18 − 6 = 12 N, doğu yönünde
b)
a = Fnet / m = 12 / 4 = 3 m/s2, doğu yönünde
19.Sürtünmesiz yatay düzlemde hareket eden K ve L cisimlerine ait bilgiler aşağıdadır:
Cisim Kütle Yatay net kuvvet K 2 kg 12 N L 6 kg 12 N
a) Cisimlerin ivmelerini hesaplayınız.
b) Sonuçları kullanarak net kuvvet sabitken kütle ile ivme arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
| Cisim | Kütle | Yatay net kuvvet |
|---|---|---|
| K | 2 kg | 12 N |
| L | 6 kg | 12 N |
a)
aK = 12 / 2 = 6 m/s2
aL = 12 / 6 = 2 m/s2
b) Net kuvvet sabitken ivme, kütleyle ters orantılıdır. Kütle üç katına çıktığında ivme üçte birine düşmüştür.
20.Bir öğrenci duvarı eliyle ittiğinde duvar da öğrencinin eline kuvvet uygular.
a) Bu iki kuvvetin büyüklüklerini ve yönlerini karşılaştırınız.
b) “Kuvvetler eşit ve zıt yönlü olduğundan birbirini dengeler.” yargısının neden yanlış olduğunu açıklayınız.
a) Kuvvetler eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür.
b) Kuvvetler farklı cisimlere etki eder: Biri duvara, diğeri öğrencinin eline uygulanır. Bu nedenle aynı cismin üzerindeki kuvvetler gibi birbirini dengelemezler.
4. KonuSerbest Cisim Diyagramlarıyla Newton Yasaları · 4 soru
21.Aşağıdaki sorularda g = 10 m/s2 alınacaktır. Serbest cisim diyagramında yalnızca incelenen cisme etki eden kuvvetler gösterilmelidir.
Sürtünmesiz yatay masa üzerindeki 3 kg kütleli kutuya, sağa doğru 12 N büyüklüğünde yatay kuvvet uygulanıyor.a) Kutunun serbest cisim diyagramını çizerek kuvvetleri adlandırınız.
b) Masanın kutuya uyguladığı normal kuvvetin büyüklüğünü bulunuz.
c) Kutunun ivmesini hesaplayınız.
a) Diyagramda aşağı yönlü ağırlık, yukarı yönlü normal kuvvet ve sağa yönlü uygulanan kuvvet gösterilir.
b) Düşey ivme sıfırdır:
N = mg = 3 · 10 = 30 N
c)
a = 12 / 3 = 4 m/s2, sağa
22.Aşağıdaki sorularda g = 10 m/s2 alınacaktır. Serbest cisim diyagramında yalnızca incelenen cisme etki eden kuvvetler gösterilmelidir.
Tavana bağlı hafif bir ipin ucundaki 2 kg kütleli cisim hareketsiz durmaktadır.
a) Cismin serbest cisim diyagramında bulunması gereken kuvvetleri yönleriyle yazınız.
b) İpteki gerilme kuvvetini hesaplayınız.
c) Gerilme ile ağırlık, etki–tepki kuvvet çifti midir? Açıklayınız.
a) Yukarı yönlü ip gerilmesi ve aşağı yönlü ağırlık gösterilir.
b) Cisim dengede olduğundan:
T = mg = 2 · 10 = 20 N
c) Değildir. İkisi de aynı cisme etki eder. Etki–tepki kuvvetleri ise farklı cisimlere uygulanır.
23.Aşağıdaki sorularda g = 10 m/s2 alınacaktır. Serbest cisim diyagramında yalnızca incelenen cisme etki eden kuvvetler gösterilmelidir.
50 kg kütleli bir öğrenci, yukarı yönlü 2 m/s2 ivmeyle hareket eden asansörün tabanında durmaktadır.a) Öğrenciye etki eden kuvvetleri yönleriyle belirtiniz.
b) Asansör tabanının öğrenciye uyguladığı normal kuvveti bulunuz.
a) Öğrenciye aşağı yönlü mg ağırlığı ve yukarı yönlü N normal kuvveti etki eder.
b) Yukarı yön pozitif alınırsa:
N − mg = ma
N − 500 = 50 · 2 ⇒ N = 600 N
24.Aşağıdaki sorularda g = 10 m/s2 alınacaktır. Serbest cisim diyagramında yalnızca incelenen cisme etki eden kuvvetler gösterilmelidir.
Bir cisim, sürtünmesiz yatay düzlemde sağa doğru sabit hızla hareket etmektedir. Öğrenci, cismin serbest cisim diyagramına sağa yönlü bir “hareket kuvveti” eklemiştir.a) Öğrencinin çizimindeki hatayı açıklayınız.
b) Cismin diyagramında hangi kuvvetler bulunmalıdır?
c) Cisim neden hareketini sürdürmektedir?
a) Hareket etmek, hareket yönünde mutlaka bir kuvvet bulunduğunu göstermez. “Hareket kuvveti” adıyla ek bir kuvvet çizilmemelidir.
b) Aşağı yönlü ağırlık ve onu dengeleyen yukarı yönlü normal kuvvet bulunmalıdır. Yatay kuvvet yoktur.
c) Net kuvvet sıfır olduğundan cisim, eylemsizliği nedeniyle sabit hızla doğrusal hareketini sürdürür.